Türk iş dünyasında sıkça gördüğüm romantik bir hata var: Patronlar şirketlerine aşık oluyorlar. Onu büyütüyorlar, "ekmek teknesi" diyorlar, "evladiyelik" diyorlar. Bu çok saygıdeğer bir tutum. Ancak global finans dünyasında duygusallığa yer yoktur.
Bir şirket, tıpki ürettiği mal gibi, günü geldiğinde en yüksek fiyattan satılması veya yatırım alması gereken bir "Üründür".
Eğer şirketiniz siz olmadan yürüyemiyorsa, sistemler kişilere bağlıysa ve markanızın değeri bilançoda görünmüyorsa; üzgünüm ama siz bir şirket sahibi değil, sadece "çok çalışan bir genel müdürsünüz".
Bugün, MBA şapkamı takarak sizinle "Exit (Çıkış) Stratejisi" ve "Gerçek Değer" üzerine konuşmak istiyorum.
1. "Benim Şirketim Paha Biçilemez" Yanılgısı
Birleşme ve Satın Alma (M&A) masasına oturduğumuzda; patron "Ben bu işe 30 yılımı verdim, değeri 100 Birim" der. Yatırımcı ise Excel'i açar, FAVÖK (EBITDA) çarpanına bakar ve "Değeri 30 Birim" der.
Aradaki 70 birimlik fark, "Kanıtlanamamış Potansiyel"dir. Dizdar Denetim olarak bizim işimiz, o aradaki farkı kapatmaktır. İstatistikçilerimizin büyüme projeksiyonları ve Endüstri Mühendislerimizin verimlilik raporlarıyla; yatırımcıya şirketin sadece "bugününü" değil, "geleceğini" satarız. Çünkü finans dünyasında hikayesi olmayan rakamlar, iskontolu satılır.
2. Gelinliği Hazırlamak: Vendor Due Diligence
Şirketinize bir gün ortak almak veya satmak isterseniz, kapınızı çalacak ilk kişiler "Denetçiler" (Big 4) olacaktır. Onlar gelip deponuzdaki açığı, vergi riskinizi veya hukuksal davanızı bulduğunda; şirket değerinizden milyonlarca dolar silinir.
Biz buna izin vermeyiz. Bizim yaklaşımımız "Vendor Due Diligence" (Satıcı Taraf Denetimi) mantığıdır. Yatırımcı gelmeden önce biz geliriz. Evi temizleriz, riskleri yok ederiz, bilançoyu makyajlamadan (dürüstçe) en güçlü haline getiririz. Yatırımcı masaya oturduğunda, savunma yapan değil, kural koyan taraf olursunuz.
3. Teknoloji Çarpanı: Fabrika mı, Teknoloji Şirketi mi?
Geleneksel bir üretim şirketinin piyasa çarpanı (Multiplier) 5x ise, teknoloji odaklı bir şirketin çarpanı 15x olabilir.
İşte bu yüzden ERP, Yapay Zeka ve Otomasyon yatırımlarınızı çok önemsiyoruz. Şirketinize kurduğumuz o "Silikon Yakalı İşgücü", sadece maliyeti düşürmekle kalmaz; şirketinizi bir "Sanayi Şirketi" sınıfından çıkarıp "Teknoloji Kullanan Akıllı Şirket" sınıfına sokar. Bu da şirket değerinizi kağıt üzerinde ikiye, üçe katlamak demektir.
Son Söz: Masada Para Bırakmayın
Yıllarca çalışıp, risk alıp, saçlarınızı ağarttınız. Şirketiniz sizin en büyük varlığınız (Asset).
Onu satmaya karar verdiğinizde veya bir fonla masaya oturduğunuzda; emeğinizin karşılığını "alıcının insafına" bırakamazsınız.
Biz Dizdar Denetim olarak;
- SMMM titizliğiyle geçmişinizi temizliyoruz.
- Mühendislik zekasıyla operasyonunuzu parlatıyoruz.
- MBA vizyonuyla markanıza "fiyat etiketi" yapıştırıyoruz.
Şirketinize sadece bir "iş yeri" gözüyle bakmayı bırakın. Ona, geleceğin milyar dolarlık markası gibi davranmaya bugünden başlayın.
Çünkü vizyon, görünmez olanı görme sanatıdır. Ve biz o vizyonu bilançoya işlemek için buradayız.